Onderhoud warmtepomp verplicht? Wat de gewesten vragen, en hoe u het onderhoud voor uw klanten organiseert

Is onderhoud van een warmtepomp verplicht?

Onderhoud warmtepomp verplicht? Op de officiële pagina's van de drie gewesten vonden we geen algemene onderhoudsplicht voor elke warmtepomp, zoals die voor een cv-ketel bestaat. Wel gelden regels voor het koelcircuit met gefluoreerde gassen (F-gassen): wie eraan mag werken, en lekdichtheidscontroles boven een bepaalde hoeveelheid koelmiddel. Brussel legt grotere systemen ook een onderhoudsprogramma op. De handleiding van de fabrikant bepaalt de rest.

Let op met wat u online vindt: veel pagina's over "onderhoud warmtepomp verplicht" beschrijven Nederlandse of Franse regels. Die gelden niet in België.

Waar het misloopt bij warmtepompen

• Ze staan in geen enkele lijst. De ketel had een vaste onderhoudsdatum, de warmtepomp die hem verving niet.
• De verkeerde technieker gaat. Zonder erkenning als koeltechnicus mag hij niet aan het koelcircuit werken.
• Niemand kent de hoeveelheid koelmiddel. Daarvan hangt af of er lekdichtheidscontroles nodig zijn.
• De garantie vraagt een onderhoud. De fabrikant schrijft het voor, en na een storing blijkt het nooit gebeurd.

Onderhoud warmtepomp verplicht in België: wat elk gewest zegt

Wat de officiële pagina's vermelden, geraadpleegd op 31 oktober 2026.

Vlaanderen

• De pagina keuring en onderhoud van uw verwarming op vlaanderen.be (zonder datum) behandelt de cv-ketel, afzonderlijke toestellen, schoorstenen en stookolietanks. Een onderhoudsplicht voor warmtepompen staat er niet.
• Volgens de pagina erkenning als koeltechnicus (zonder datum) mogen de installatie, het onderhoud, de reparatie, de buitendienststelling, de controle op lekkages en de terugwinning van koelmiddel bij warmtepompen met F-gassen alleen door een erkend koeltechnicus gebeuren. Voor installatie, onderhoud, reparatie en buitendienststelling is ook een erkend koeltechnisch bedrijf nodig. Een RESCert-certificaat alleen volstaat niet.
• De erkenning geldt voor werk waarbij er een risico bestaat op emissies van het koelmiddel.
• Voor de frequentie van de lekdichtheidscontroles in Vlaanderen verwijzen we naar het Departement Omgeving. We konden die pagina op 31 oktober 2026 niet raadplegen en nemen de frequenties daarom niet over.

Brussel

• Warmtepompen, airconditioningapparatuur en koelapparatuur (18 mei 2026): warmtepompen vallen onder de koelinstallaties. Voor ingedeelde installaties met HFK geldt per circuit een lekdichtheidscontrole elk jaar vanaf 5 ton CO2-equivalent, om de zes maanden vanaf 50 ton en om de drie maanden vanaf 500 ton. Een hermetisch afgesloten, verzegeld en gemarkeerd systeem onder 10 ton CO2-equivalent is vrijgesteld van de jaarlijkse controle. Na een inbedrijfstelling, een reparatie of een bijvulling volgt ook een controle. De exploitant doet elke maand een visuele controle en ziet erop toe dat het register ingevuld wordt.
• Dezelfde pagina zegt dat die voorwaarden niet gelden voor een installatie die niet ingedeeld is, onder meer als het totale elektrische vermogen van de compressoren lager is dan 10 kW.
• EPB-controles en onderhoud (19 mei 2026): een verwarmingssysteem met minstens één warmtepomp van meer dan 12 kW thermisch valt onder het minimaal onderhoudsprogramma, met een logboek en een planning van metingen en onderhoud, gecoördineerd door een EPB-onderhoudscoördinator. De EPB-oplevering en de EPB-diagnose voor zulke systemen staan in de tabel als "in de toekomst".

Wallonië

• De pagina pompe à chaleur op energie.wallonie.be (zonder datum) vermeldt geen onderhoudsplicht. Ze raadt sterk aan om met SER-gecertificeerde vakmensen te werken.
• Het besluit van de Waalse Regering van 12 juli 2007 over vaste installaties die koude of warmte maken met een koelcyclus (officieuze coördinatie op Wallex, geldig sinds 24 februari 2023) geldt voor de ingedeelde installaties van die rubrieken. Artikel 22 vraagt een visuele controle om de 6 maanden en een lekdichtheidscontrole om de 12 maanden bij minder dan 30 kg gefluoreerd koelmiddel. De lekdichtheidscontrole gebeurt door een gespecialiseerde koeltechnicus, en de exploitant is verantwoordelijk voor het logboek (livret de bord).

Of een warmtepomp ingedeeld is, hangt in Brussel af van het elektrische vermogen van de compressoren en de hoeveelheid koelmiddel per circuit. Kijk het per toestel na, en vraag het bij twijfel aan het gewest of uw juridisch adviseur. Wie aan het koelcircuit mag werken, leest u in het F-gassencertificaat.

Wie is verantwoordelijk: eigenaar, huurder of exploitant?

• Brussel: voor de koelinstallatie is de exploitant verantwoordelijk. Voor het EPB-onderhoudsprogramma is het de eigenaar, of de houder van de milieuvergunning.
• Wallonië: de exploitant houdt het logboek van een ingedeelde installatie bij.
• Vlaanderen: de geraadpleegde pagina's over warmtepompen noemen geen verantwoordelijke.

Wie het onderhoud betaalt als de woning verhuurd is, hangt af van de huurregels van het gewest en van het huurcontract. Vraag het na bij uw juridisch adviseur. Zet in uw contract in elk geval wie uw klant is: de eigenaar, de huurder of de syndicus.

Wat houdt een onderhoudsbezoek aan een warmtepomp in?

Een voorbeeld uit de praktijk, geen norm: de handleiding van de fabrikant en de regels van het gewest gaan altijd voor.

In Brussel gebeuren bij ingedeelde installaties met HFK de lekdichtheidscontroles, het volledige onderhoud en de herstellingen door een bevoegd koeltechnicus. Laat de waarden noteren, niet alleen "in orde". Hoe u zo'n lijst per type toestel opbouwt, leest u in preventief onderhoud.

Onderhoud van warmtepompen aanbieden en organiseren

1. Maak de inventaris. Per warmtepomp: klant, adres en gewest, type, merk, model, serienummer, installatiedatum, thermisch vermogen, koelmiddel en hoeveelheid, garantie en wie de klant is.
2. Bepaal per toestel wat geldt. De frequentie van de fabrikant, de garantievoorwaarden, en of het toestel een lekdichtheidscontrole of een onderhoudsprogramma vraagt.
3. Bied het onderhoud aan bij de plaatsing. Leefmilieu Brussel raadt particulieren aan om in de offerte te vragen of er een onderhoudscontract is, en voor grote installaties een clausule voor het onderhoud op te nemen (pagina van 23 mei 2025). Hoe u het contract schrijft, leest u in een onderhoudscontract opstellen.
4. Plan het juiste profiel in. Voor werk aan het koelcircuit een erkend koeltechnicus; voor de rest een technieker die het merk kent.
5. Groepeer per streek en per seizoen, en bewaar rapport, logboek en garantiebewijs bij het toestel.

Onderhoudt u ook ketels, dan volgt u voor de attesten de regels in het onderhoudsattest van een ketel.

Een voorbeeld: een installateur met warmtepompen in Vlaanderen en Brussel

Een fictieve installateur plaatst lucht-waterwarmtepompen bij particulieren. Tot nu toe kregen alleen de klanten die erom vroegen een onderhoud. De zaakvoerder zet elke warmtepomp in het register, met het koelmiddel en de hoeveelheid van het typeplaatje, en gaat voor een Brussels gebouw met een groter systeem na welk programma er geldt.

Elke klant krijgt bij de oplevering een voorstel voor een jaarlijks bezoek, volgens de handleiding van de fabrikant, per streek gegroepeerd in het voorjaar. De technieker volgt telkens dezelfde lijst en noteert de temperaturen. Een collega met de erkenning als koeltechnicus gaat mee als het koelcircuit een ingreep vraagt.

Hoe dat werkt in Digitalnatie Service Suite

Het terugkerende werk zit in de module onderhoudscontracten.

• De warmtepompen: in Klanten & installaties › Installaties registreert u elk toestel bij een klant en een locatie, met Merk en model, Serienummer, Installatiedatum en Einde garantie. De kolom Volgend onderhoud toont Op schema, Binnenkort, Achterstallig of Niet gepland.
• Het contract: in Werk › Onderhoud maakt u met Nieuw contract een contract voor één Installatie, met een Frequentie zoals Jaarlijks of Aangepast (aantal dagen) en een optionele Technieker. Het Bezoeksjabloon legt de instructies en de duur van elk bezoek vast; de tekst van Voorwaarden en instructies wordt een taak op elk bezoek.
• De bezoeken: één keer per dag maakt Service Suite voor elk actief contract waarvan het volgende bezoek bereikt is een interventie "Preventief onderhoud" aan. De tabbladen Achterstallig, Binnen 30 dagen en Te vernieuwen tonen wat aandacht vraagt. Een extra bezoek plant u met Bezoek inplannen.
• Ter plaatse: de technieker vult het Werkrapport in (Uitgevoerd werk, Vastgesteld probleem, Oplossing), met Opmerkingen voor de klant, Foto's vooraf en Foto's achteraf, en de handtekeningen. Onder Checklist vinkt hij de installaties op de locatie aan die hij onderhield. Na Werk beëindigen stuurt Rapport versturen het rapport naar de klant.
• De documenten: in het installatiedossier bewaart u onder Documenten een kopie van het logboek of de attesten; met Zichtbaar voor de klant verschijnt een document in zijn portaal.
• De facturatie: per contract zijn het bezoek, de extra werkuren en de onderdelen Factureerbaar of Inbegrepen in het contract.

Goed om te weten:

• Er is geen apart veld voor het koelmiddel en de hoeveelheid in kg of in ton CO2-equivalent. Noteer ze in een notitie in het Logboek van de installatie of in een document.
• De handleiding beschrijft geen officieel logboek voor een koelinstallatie: dat vult de koeltechnicus in zoals het gewest het vraagt.
• Een contract heeft geen eigen prijs: de jaarprijs geldt voor alle actieve contracten.
• Een afgewerkte interventie verschuift de datum van het volgende onderhoud van de installatie niet automatisch. Zonder locatie maakt Service Suite geen bezoeken aan.

Veelgestelde vragen

Is onderhoud van een warmtepomp verplicht in België?

Op de officiële pagina's van de drie gewesten vonden we geen algemene onderhoudsplicht voor elke warmtepomp, zoals voor een cv-ketel. Wel gelden regels voor het koelcircuit met F-gassen, zoals lekdichtheidscontroles boven een bepaalde hoeveelheid koelmiddel, en in Brussel een minimaal onderhoudsprogramma voor een verwarmingssysteem met een warmtepomp van meer dan 12 kW thermisch.

Hoe vaak moet een warmtepomp onderhouden worden?

Volg de handleiding en de garantievoorwaarden van de fabrikant. Daarnaast kan een lekdichtheidscontrole nodig zijn, bijvoorbeeld in Brussel jaarlijks voor ingedeelde installaties vanaf 5 ton CO2-equivalent HFK per circuit.

Wie mag een warmtepomp onderhouden?

Werk aan het koelcircuit met F-gassen vraagt een erkende koeltechnicus. In Vlaanderen is volgens vlaanderen.be voor installatie, onderhoud en herstelling ook een erkend koeltechnisch bedrijf nodig, en volstaat een RESCert-certificaat alleen niet. In Brussel gebeurt bij ingedeelde installaties met HFK ook het volledige onderhoud door een bevoegd koeltechnicus.

Moet de huurder of de eigenaar de warmtepomp laten onderhouden?

In Brussel is de exploitant verantwoordelijk voor de koelinstallatie, en de eigenaar of de houder van de milieuvergunning voor het EPB-onderhoudsprogramma. Wie het gewone onderhoud betaalt in een huurwoning, hangt af van de huurregels van het gewest en het huurcontract. Vraag het na bij uw juridisch adviseur.

Is een onderhoudscontract voor een warmtepomp verplicht?

Op de geraadpleegde officiële pagina's vonden we geen verplichting om een contract te sluiten. Leefmilieu Brussel raadt particulieren wel aan om bij de offerte te vragen of er een onderhoudscontract is, en voor grote installaties een clausule over het onderhoud op te nemen.